برای معاینه شکم اول باید شناخت خوبی از آناتومی بدن داشته باشیم وبدانیم هرارگانی در کدام سمت ودقیقاًدرکدام نقطه قرار دارد.ماازتقسیم بندی های چهارگانه ونه گانه استفاده می کنیم.برای مثال تقسیم بندی چهار گانه را شرح می دهیم:

 

RUQ

(right upper quadrant)

LUQ

(left upper quadrant)

RLQ

(right lower quadrant)

LLQ

(left lower quadrant)

 

اگر می خواهید تشخیص درستی داشته باشید باید بانشانه های مشکلات شکمی آشنا باشید که به طور عمده عبارتنداز:

دردشکمی،سوزش سردل،تغییراشتها، مشکل در بلع،بلع دردناک،تهوع،استفراغ خونی وغیرخونی،تغییردرعادات دفع،مدفوع تیره رنگ وبدبو،مدفوع خونی،خونریزی ازرکتوم،بواسیر،نفخ،درد مزمن یاعودکننده شکم،پری شکم، رگورژیتاسیون،ریفلاکس معده به مری،اسهال آبکی یاخونی یاچرب،زورپیچ ،هواخوری ،عدم دفع گاز.

 

تکنیک های معاینه شکم

1)مشاهده

2)سمع

3) لمس

4)دق

معاینه شکم

 از بیمار بخواهیددراز بکشد ودست هایش را در طرفین بدن ویابطور صلیبی روی قفسه سینه قرار دهد.

تکنیک اول(مشاهده):

موارد مهم در مشاهده عبارتند از:

توجه به شکل ظاهری شکم،توجه به پوست شکم ازنظروجود استریا و...،توجه به اتساع وریدهای شکمی،توجه به وجود یاعدم وجود فتق نافی،توجه به مشاهده آئورت در ناحیه اپی گاستر

تکنیک دوم(سمع) :

قبل از دق ولمس باید سمع راانجام دادزیراصداهای روده تغییرمی کند.گوشی پزشکی راروی یکی ازنواحی چهارگانه ی شکم قرار می دهیم.به طور طبیعی باید5-34صدا دردقیقه بشنویم.

تکنیک سوم(لمس):

لمس سطحی:  باعمق 2-3سانتی متر

لمس عمقی :باعمق 5-7 سانتی متر بااستفاده از سینه انگشتان

دق ولمس کبد

کبد

 


دق ولمس کبد

 

برای لمس دست چپتان راپشت درمحاذات دنده های 11-12 مددجو قرار دهیدوبادست راستتان شروع به لمس لبه کبد کنید.از ممدجو بخواهید نفس عمیقی بکشدتالمس لبه کبد را راحت تر انجام دهید.در افراد چاق به علت سختی از روش چنککی که با نوک انگشتان است استفاده می کنیم.

دق کبد سالم«مات»است.در یک فرد سالم طول کبد درخط مید استرنال  درحدود 6-12ودر خط مید کلویکولار 4-8 سانتی متر است.

دق ولمس طحال طحال طحال

 


رای دق

 

لمس طحال سالم امکان پذیر نیست. برای دق طحال باید بتوانیم محدوده ی طحال را بین خطوط پوستریورمیدآگزیلاری و میدآگزیلاری پیدا کنیم.

آسیت:

آسیت تجمع مایع در حفره صفاق است که وقتی از 500 سی سی بیشتر شود قابل مشاهده است.از عوامل ایجاد کننده اش عبارتند از: نارسایی های قلبی ، سرطان تخمدان،مشکلات کلیوی ،...

روش های ارزیابی ،آسیت :

1)تست موج مایع:دودستمان رادر دوطرف شکم بیمارقرار می دهیم وازمددجومی خواهیم دستش را دستش را روی ناف قرار دهد سپس ضربه آرامی از یک سمت وارد می کنیم که در صورت وجود مایع

براحتی متوجه می شویم

 

2) تست ماتینه متحرک :از بیمار می خواهیم به یک سمت دراز بکشد سپس دق رااز سمت دیگر آغاز می کنیم.ازجایی که دق تیمپان به مات تبدیل می شود مایع راداریم .

آپاندیسیت


تست های زیرراجهت تشخیص آپاندیسیت انجام می دهیم:

1)نشانه روزینگ: ایجاد درد در ربع تحتانی راست درحین فشردن محکم وعمیق ربع تحتانی چپ

2)نشانه پسواس: دست راست خودرابالای زانوی راست بیمار قرار دهیدواز او بخواهید پای خود رابه سمت بالا وخلاف جهت دست شما حرکت دهد.

سپس ازبیمار بخواهیدبه پهلوی چپ بخوابدوپای راست خودرا حول لگن بچرخاند.درصورت ایجددرد تست مثبت است.

3)نشانه اوبتراتور:ران راست بیماررادرمفصل لگن خم کنید وحول مفصل ران بچرخانید.درد در ناحیه اپیگاستر :مثبت بودن تست

4)هایپراستزی پوست: چین پوستی کوچکی رابا دودستمان در پایین شکم بدون فشار ایجاد می کنیم.احساس درد در مددجو :مثبت بودن تست

 

جراحی:برای جراحی آپاندیس ،از نقطه ای بنام مک بورنی استفاده می شود.این نقطه در یک سوم خارجی ودوسوم داخلیه ی خطی است که ناف رابه خارخاصره ی قدامی فوقانی وصل می کند.

کلیه ها:

توجه کنید که لمس کلیه ها مشکل است .لمس کلیه ها عمیق است .اگر بیمار نسبت به ضربه ولمس کلیه ها تندرنس داشته باشد نشانه وجود یک مشکل کلیوی است.